خانه » کارگروه ها » کودک و نوجوان » چگونه می توانیم حسادت فرزند بزرگترمان را نسبت به نوزاد جدید کمتر کنیم؟
حسادت فرزند بزرگ به فرزند کوچک

چگونه می توانیم حسادت فرزند بزرگترمان را نسبت به نوزاد جدید کمتر کنیم؟

وقتی مادر برای بار دوم باردار می شود سوالاتی درباره فرزند بزرگتر و به ویژه حسادت او نسبت به نوزاد برای والدین به وجود می آید. پاسخ تمام این سوالات به خلق و خوی کودک بزرگتر و رفتاری که تا به حال با او داشته اید بستگی دارد.

به گزارش موسسه خانواده سلامت بنیان، بعضی از بچه ها هستند که وقتی خواهر یا برادر جدیدشان به دنیا می آید ترس تمام وجودشان را فرا می گیرد؛ ترس از دست دادن محبت پدر و مادر. برای همین نسبت به بچه جدید احساس حسادت می کنند و همین مساله تبدیل به چالشی برای پدر و مادر می شود. البته، این حس حسادت کاملا طبیعی است و اگر آن را طبیعی بدانید مشکلاتتان کمتر خواهد شد.

در این زمینه، با سمانه شیرلو؛ مشاور و روانشناس گفتگو کردیم که مشروح این گفتگو را پیش رو دارید.

وقتی مادر برای بار دوم باردار می شود سوالاتی برای او به وجود می آید مانند این که چطور باید این مساله را به کودک بزرگترم بگویم و او را برای پذیرش فرزند جدید آماده کنم؟ وقتی برای تولد نوزاد به بیمارستان می روم چه کاری باید انجام دهم؟ و اگر کودکم نسبت به نوزاد جدید حس حسادت پیدا کرد چگونه باید رفتار کنم؟

پاسخ تمام این سوالات به خلق و خوی کودک بزرگتر و رفتاری که تا به حال با او داشته اید بستگی دارد. بعضی از بچه ها از به دنیا آمدن نوزاد خوشحال می شوند اما بعضی دیگر از بچه ها نوزاد را دوست ندارند.

بهترین زمان برای این که به کودک بگوییم خواهر یا برادری در راه دارد

مادر باید به صورت ساده و قابل فهم درباره تولد فرزند جدید با کودک بزرگتر صحبت کند. اما نباید خیلی زود و همچنین نباید زیاد در این رابطه صحبت شود. چون تصور بچه نسبت به زمان با تصور بزرگسالان متفاوت است و مثلا ۱ ماه در نظر کودک خیلی زیاد است در صورتی که برای بزرگسالان ۱ ماه زمان زیادی نیست. به همین دلیل اگر مادر ۶ ماه قبل از تولد نوزاد با کودک خود در این باره صحبت کند صبر کردن برای تولد نوزاد خسته کننده است.

اگر کودک به دلیل بزرگ شدن شکم مادر از او سوال کرد باید در مورد تولد فرزند جدید با او صحبت کنیم. اما اگر کودک در مورد حاملگی مادر و داشتن خواهر و برادر سوالی نکرد بهترین زمان توضیح دادن به کودک ماه آخر دوران بارداری است. این توضیح باید با استفاده از کلمات ساده و قابل فهم و به دور از کلمات و اصطلاحات پزشکی باشد.

همچنین، نباید برخلاف واقعیت چیزی به کودک بگوییم. مثلا لازم نیست به او بگوییم با تولد فرزند جدید قرار است زندگی خیلی شادی داشته باشیم و این نوزاد باعث شادی و تفریح و سرگرمی همه خواهد شد. بهتر است به کودک بگوییم قرار است نوزادی به دنیا بیاید که نمی تواند راه برود و حرف بزند، باید به او شیر بدهیم و از او مراقبت کنیم تا بزرگ شود.

در مورد دختر و پسر بودن نوزاد هم نیازی نیست با کودک صحبت کنیم مگر این که آزمایشات لازم را انجام داده باشیم و از جنسیت بچه اطمینان داشته باشیم.

وقتی برای نوزاد خرید می کنید کودک بزرگتر را همراه خود ببرید

اگر کودک بزرگتر هنوز زیر ۲ تا ۳ سال است و درک چندانی از شرایط ندارد لازم نیست چند ماه زودتر راجع به فرزند جدید با او صحبت کنیم. اما اگر کودک به اندازه کافی بزرگ شده و بالای ۳ سال است موقع خرید وسایل نوزاد می توانیم او را هم همراه با خودمان ببریم چون احساس شادی به او دست می دهد. اگر کودک را برای خرید با خودتان همراه می کنید سعی داشته باشید که زمان خرید را کوتاه کنید. همچنین، زمانی که برای خرید وسایل نوزاد می روید چیزی هم برای کودک بزرگتر بخرید تا این احساس را نداشته باشد که با تولد نوزاد جدید کنار گذاشته شده است.

از طرف دیگر، کودک نباید احساس کند وسایل او مانند تخت خواب یا اسباب بازی ها از او گرفته می شود. حتی اگر قرار است گهواره یا تخت کودک برای نوزاد جدید استفاده شود والدین باید تخت جدیدی برای کودک بزرگتر تهیه کنند و تخت قبلی او را مورد استفاده نوزاد قرار دهند.

اگر کودک نسبت به صحبت کردن درباره نوزاد و خرید وسایل او علاقه نشان می دهد مادر می تواند بیشتر درباره نوزاد با او صحبت کند. اما اگر توجه و علاقه ای نشان نمی دهد مادر نباید اصرار یا تلاش کند که کودک به حرف های او راجع به بچه جدید گوش دهد.

تأثیر شنیدن صدای قلب جنین توسط کودک بزرگتر

خوب است مادر اجازه دهد کودک به صدای قلب جنین که در شکم اوست گوش دهد. این مساله به پذیرش نوزاد توسط کودک کمک می کند و باعث می شود بعد از تولد ارتباط بهتری بین آنها شکل بگیرد.

آیا باید کودک بزرگتر به بیمارستان بیاید؟

سوالی که بعضی از مادرها می پرسند این است که وقتی برای تولد نوزاد به بیمارستان می روند برای  کودک بزرگتر باید چه ترتیبی بدهند؟ چون زمان ماندن مادر در بیمارستان اغلب کوتاه است بهتر است نگهداری از کودک در خانه توسط پدر یا آشنایان نزدیک او مانند عمه، خاله و مادربزرگ انجام شود.

بچه ها 300x300 - چگونه می توانیم حسادت فرزند بزرگترمان را نسبت به نوزاد جدید کمتر کنیم؟

اگر مادر مدت کمی در بیمارستان است نیازی نیست کودک را به بیمارستان ببرند و بهتر است آشنایی کودک با نوزاد بعد از بازگشت مادر به خانه صورت بگیرد. توجه داشته باشید که بعد از آوردن نوزاد به خانه، کودک بزرگتر را به اتاق دیگر یا به خانه مادربزرگ و پدربزرگ نفرستید. چون در این صورت کودک احساس می کند تولد نوزاد جدید باعث تغییر در سبک نگهداری از او شده و او را از محیط اصلی خودش و دامان مهر مادری و پدری دور کرده است.

وقتی نوزاد به خانه می آید حس حسادت در کودک ایجاد می شود. چون همه به بچه جدید توجه نشان می دهند، او را در آغوش می گیرند و برایش هدیه می آورند و کودک بزرگتر احساس می کند کاش او هم نوزاد بود. برای همین ممکن است رفتارهایی مانند نوزاد از خودش نشان دهد یا حتی در شلوار خودش ادرار یا مدفوع کند. یا مثل بچه هایی که تازه یاد می گیرند صحبت کنند کلمات خود را به این صورت ادا کند.

بهانه گیری بچه با دیدن شیر خوردن نوزاد

بعضی از بچه ها هم وقتی می بینند مادر به نوزاد از پستان خود شیر می دهد تمایل به شیر خوردن از شیشه پیدا می کنند و با گریه از مادر می خواهند با شیشه به آنها شیر بدهد. در حالی که قبل از تولد نوزاد جدید، خوردن شیشه شیر را ترک کرده بود. مادر نباید احساس کند که در این صورت مشکلی به وجود آمده است و نباید با این کار مخالفت کند. چون تمایل به خوردن شیر از شیشه چند هفته بیشتر طول نمی کشد و قطع می شود. گاهی هم وقتی بچه می بیند که نوزاد از پستان مادر شیر می خورد ممکن است بهانه گیری کند یا گریه کند و وسایل را پرت کند. در چنین مواقعی پدر و مادر باید بیشتر به کودک توجه کنند و رفتارشان با او مانند زمان قبل از تولد نوزاد جدید باشد.

کودکان 80742 300x205 - چگونه می توانیم حسادت فرزند بزرگترمان را نسبت به نوزاد جدید کمتر کنیم؟

برخی عقیده دارند مادر موقع شیر دادن به نوزاد باید کودک بزرگتر را به اتاق دیگر بفرستد تا شیر خوردن او را نبیند. اگرچه کودک با دیدن این صحنه ناراحت می شود اما باید زندگی طبیعی مادر برقرار باشد و ضرورتی ندارد که مادر هنگام شیر دادن به نوزاد، کودک بزرگتر را از خود دور کند.

گاهی ممکن است کودک از روی حس حسادت یک شیء یا اسباب بازی را به سمت نوزاد پرت کند. مادر معمولا در این حالت عکس العمل نشان می دهد و بچه را سرزنش می کند. اما این کار مادر حس حسادت را در کودک تقویت می کند. در این مواقع کودک احساس درد و خشم را در خود احساس می کند و حتی ممکن است لکنت زبان را هم تجربه کند.

کودک بزرگتر هیچ وقت حس حسادت خود را نسبت به نوزاد به زبان نمی آورد و به پدر و مادر نمی گوید چرا او را دوست دارید چون نمی تواند احساساتش را از طریق زبان بیان کند. زبان کودک رفتار اوست و با رفتارش نشان می دهد رنج می کشد.

بهترین رفتار والدین در مقابل حسادت کودک

مادر وقتی نوزاد را در آغوش می گیرد، او را می بوسد و به او محبت می کند باید به کودک بزرگتر هم نگاه کند و اگر احساس کرد کودک در حال تجربه خشم و غضب است باید او را هم در آغوش بگیرد و ببوسد تا کودک آرام شود. مادر باید به کودک بزرگتر بفهماند که هنوز هم مثل قبل او را دوست دارد و او نباید رفتاری داشته باشد که به خواهر یا برادرش آسیب برساند. مادر باید به کودک بگوید ما تو را خیلی دوست داریم اما چون نوزاد خیلی کوچک است باید مراقب او باشیم و تو هم باید به ما کمک کنی تا بتوانیم با هم او را بزرگ کنیم.

شدت حسادت کودکان در چه سنی است؟

شدت حسادت کودکان نسبت به نوزاد شیرخوار معمولا در سنین کمتر از ۵ سال به حداکثر خود می رسد. چون در این سنین، کودک کاملا به پدر و مادر خود وابسته است و هنوز به محیط خارج از خانواده وابستگی ندارد. وقتی کودک به سن ۶ سالگی می رسد به تدریج خود را از پدر و مادر دور می کند و وابستگی هایی خارج از محیط خانه به دست می آورد.

بعد از آمدن مادر و نوزاد از بیمارستان به خانه برخی از بچه ها نسبت به نوزاد علاقه ای نشان نمی دهند ولی بعد از صحبت های مادر و دیگران به تدریج با نوزاد آشنا و به او علاقه مند می شوند. بعضی از بچه ها هم از ابتدا نوزاد را دوست دارند اما وقتی نوزاد بزرگتر شد و جنب و جوش پیدا کرد و توجه دیگران را به خود جلب کرد حس حسادت در آنها آغاز می شود.

حس حسادت در بچه های بزرگ تر ممکن است به صورت های مختلف تظاهر کند. بعضی از بچه ها ممکن است نوزاد را خیلی محکم در آغوش بگیرند و به سر و صورت او مشت بزنند یا حتی او را گاز بگیرند یا به شکم او لگد بزنند. بعضی از بچه ها به هیچ وجه نوزاد جدید را نمی پذیرند و می گویند او را دوست ندارند. وقتی بچه به این صراحت حس منفی خود را به نوزاد نشان می دهد مادر نباید تغییری در رفتار با او داشته باشد. درست است که مادر خسته و بی حوصله است اما تا جایی که امکان دارد باید با کمک پدر ارتباطش را با کودک حفظ کند و برای او وقت بگذارد.

1با کودک حسود چه کنیم ؟ 300x200 - چگونه می توانیم حسادت فرزند بزرگترمان را نسبت به نوزاد جدید کمتر کنیم؟
حسادت کودک

رفتار والدین باید به شکلی باشد که حس کند هنوز مورد توجه والدین است. وقتی کودک ببیند که نوزاد دائما در بغل مادر است و مادر تمام توجه خود را به او نشان می دهد و نسبت به کودک توجه لازم را ندارد به طور طبیعی حس حسادت در او ایجاد می شود.

اگر مهدکودک مناسب در نزدیکی محل زندگی باشد سپردن کودک به مهد کمک کننده است. اگر برای پدر امکان دارد و شغل او اجازه می دهد می تواند کودک را با خود به محل کار ببرد اما اگر شغلش این اجازه را نمی دهد می تواند در ساعات بیکاری بچه را برای خرید و گردش با خود بیرون ببرد.

در مورد کودکان دختر اگر مادر عروسکی برای کودکش تهیه کرد می تواند به او بگوید کارهایی مثل عوض کردن لباس نوزاد، شیر دادن به او یا خواباندن او را در گهواره با عروسکش انجام دهد. این کار به آرامش کودک کمک می کند.

آیا کودک اجازه دارد نوزاد را بغل کند؟

کودک معمولا از مادرش اجازه می خواهد که نوزاد را در بغل بگیرد اما مادر از ترس این که نوزاد از بغل کودک بیفتد معمولا این اجازه را به او نمی دهد. اگر کودک روی زمین یا روی تخت بنشیند و نوزاد را در بغل بگیرد و شما مراقبش باشید اشکالی به وجود نمی آید. پس مادر باید به دفعات اجازه دهد که کودک، نوزاد را بغل کند. با این کار حس حسادت به حس علاقه و کمک به نوزاد تبدیل می شود.

300x214 - چگونه می توانیم حسادت فرزند بزرگترمان را نسبت به نوزاد جدید کمتر کنیم؟

مادر باید از کودک بخواهد که در پرستاری از نوزاد به او کمک کند. اگر هدیه هایی از طرف اقوام آورده می شود پدر و مادر باید ترتیبی بدهند که در همان زمان به کودک بزرگتر هم هدیه هایی داده شود تا کودک احساس کمبود نکند.

اگر پدر و مادر با کودک حساب شده رفتار کنند حس حسادت در او کمتر به وجود می آید. حسادت در این دوران یک حس کاملا طبیعی است اما این حس باید به شکل طبیعی رشد پیدا کند و به حس رقابت و فعالیت مثبت تبدیل شود تا پایه و اساس فعالیت های شغلی و علمی در آینده کودک شود.

کودک را همان طور که هست دوست داشته باشید

والدین باید کودک را همان طور که هست دوست داشته باشند. اگر والدین کودک خود را با خواهر یا برادرش مقایسه کنند و موقعیت دیگری را به رخ او بکشند او نسبت به کودک دیگر حسادت خواهد کرد. کودکان وقتی آرامش و اطمینان درونی به دست می آورند که والدین آنها را به خاطر خودشان دوست داشته باشند نه به خاطر کاری که انجام می دهند. والدین باید کودکانشان را رها کنند تا خودشان تفاوت ها و امتیازاتی که از خواهر یا برادرشان دارند را جبران کنند.

بهترین روش والدین برای این که بچه ها نسبت به هم حسادت نکنند

والدین باید روی فعالیت یا کوششی که کودک انجام می دهد ارزش گذاری کنند نه نسبت به موفقیتی که او به دست می آورد. اگر روش والدین این باشد، کودکان به جای حسادت نسبت به هم فعالیت ها و تلاششان را بیشتر می کنند.

اگر والدین کودکانشان را با هم مقایسه نکنند و این گونه نباشد که یکی را تحسین کنند و دیگری را سرزنش و کارهای آنها را به رخ هم نکشند حس حسادت بین آنها کمتر خواهد شد. اگر مادر به دخترش بگوید چرا تو مثل خواهرت با ادب نیستی؟ کودک نه تنها به موضوع ادب توجهی نخواهد کرد بلکه حس حسادت نسبت به خواهرش در او شکل می گیرد.

jealousy4 child 300x179 - چگونه می توانیم حسادت فرزند بزرگترمان را نسبت به نوزاد جدید کمتر کنیم؟

همچنین، اگر اختلافی بین بچه ها پیش آمد والدین کمتر باید دخالت کنند و اجازه دهند بچه ها خودشان اختلافاتشان را حل کنند. اگر والدین در اختلافات بچه ها دخالت و قضاوت کنند و بگویند حق با کدامیک از آنهاست این اختلافات و درگیری ها دائما تکرار خواهد شد و کودکی که محکوم و سرزنش شده نسبت به بچه دیگر حسادت پیدا می کند. اگر می خواهیم اختلاف بین بچه ها کم شود و خاتمه پیدا کند باید به آنها بگوییم که اختلافتان را تمام کنید و هیچ وقت نباید خودمان را دخالت دهیم. این روش باعث می شود اختلاف و درگیری به کمترین حد برسد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.