تهدید به جنگ و نگرانیهای والدین؛ چطور از سلامت روان کودکان محافظت کنیم؟
در شرایطی که تهدیدات جنگی بر سر کشور سایه انداخته و بحرانهای اجتماعی همچنان ادامه دارند، والدین با نگرانیهای زیادی روبهرو هستند. استرس و اضطراب ناشی از این شرایط نه تنها بر بزرگترها، بلکه بهویژه بر کودکان تاثیر میگذارد. در این مقاله به بررسی چگونگی محافظت از سلامت روان کودکان در این شرایط بحرانی میپردازیم و راهکارهایی را ارائه میدهیم که والدین بتوانند از سلامت روان فرزندان خود در برابر این نگرانیها محافظت کنند.
موسسه خانواده سلامت بنیان – در شرایطی که جنگ بر سر کشور سایه انداخته و تهدیدات امنیتی و اجتماعی همیشه در حال افزایش است، والدین با چالشهای زیادی روبهرو هستند. استرس و نگرانیهای روزافزون میتواند به شدت بر وضعیت روانی خانوادهها تاثیر بگذارد. برای والدینی که خودشان درگیر این اضطرابها هستند، نگرانی بابت آینده و آینده فرزندانشان میتواند عواقب جدی به همراه داشته باشد.
آسیبهایی که تهدید جنگ برای کودکان دارد
کودکان در برابر بحرانها و تهدیدات امنیتی بسیار آسیبپذیرند. وقتی والدین خود نگران و مضطرب هستند، این احساسات میتوانند به راحتی به فرزندان منتقل شوند. کودکان بهطور خاص از آنجا که هنوز در مراحل شکلگیری روانی و شناختی خود هستند، درک و پردازش تهدیدهای جدی مثل جنگ را به راحتی نمیتوانند انجام دهند. در نتیجه، این اضطرابها میتواند تاثیرات عمیقی بر آنها بگذارد.
۱. اضطراب و ترس از آینده
کودکان بهویژه زمانی که تهدیدات امنیتی در حال افزایش است، ممکن است نگرانیهای زیادی از آینده و وضعیت خانوادگی خود پیدا کنند. این نگرانیها میتواند باعث بروز اضطراب شدید، ترس از جنگ و از دست دادن عزیزان، یا ترس از نابودی خانه و محل زندگی شود.
۲. اختلالات خواب
بحرانها میتواند باعث اختلالات جدی در خواب کودکان شود. کابوسها، بیخوابی و اضطراب شبانه میتواند ناشی از استرس شدید باشد. کودکان ممکن است شبها بیدار شوند و احساس کنند که در معرض خطر هستند.
۳. مشکلات رفتاری
در مواجهه با استرسهای سنگین، کودکان ممکن است رفتارهایی مثل عصبانیت بیش از حد، نافرمانی، کجخلقی یا حتی گریههای طولانی و ناگهانی نشان دهند. این رفتارها نشانهای از اضطراب و بیثباتی روانی است که در نتیجه فشار روانی به آنها وارد میشود.
۴. احساس بیپناهی و ناامیدی
کودکان که نمیتوانند بهطور کامل شرایط را درک کنند، ممکن است احساس کنند که هیچ چیزی برایشان امن نیست. این احساس بیپناهی و ناامیدی میتواند به کاهش اعتماد به نفس و احساس تنهایی در آنها منجر شود.
۵. کاهش توانایی تمرکز
کودکان در شرایط استرسزا قادر به تمرکز بر روی درسها یا فعالیتهای روزمره خود نیستند. این مسئله میتواند منجر به مشکلات تحصیلی و افت عملکرد در مدرسه شود.
چطور از سلامت روان کودکان در شرایط تهدید به جنگ محافظت کنیم؟
حفاظت از سلامت روان کودکان در این شرایط حساس نیازمند تدابیر خاصی است. والدین میتوانند با استفاده از چند روش ساده و عملی، از سلامت روان کودکان خود در برابر اضطراب و استرس ناشی از تهدیدات جنگ محافظت کنند.
۱. حفظ آرامش و کنترل اضطراب خود
والدین اولین کسانی هستند که باید برای مقابله با استرس و اضطراب خود، آرامش را حفظ کنند. بهویژه زمانی که کودکان با اضطراب روبهرو میشوند، دیدن والدینی که بهطور مداوم نگران هستند، باعث افزایش اضطراب در آنها میشود. والدین باید بهطور مستقیم یا غیرمستقیم این پیام را به کودکان بدهند که در کنار آنها هستند و امنیت آنها برایشان اولویت دارد.
۲. گفتوگو و شفافسازی نگرانیها
یکی از مهمترین کارهایی که والدین میتوانند انجام دهند، صحبت کردن با کودکان در مورد نگرانیها به زبان ساده است. باید توجه داشته باشیم که نیازی به ترساندن کودکان نیست، اما شفافسازی و پاسخ به سوالات آنها به شکلی که متناسب با سنشان باشد، کمک میکند تا احساس امنیت بیشتری کنند. برای مثال، میتوان به کودکان اطمینان داد که والدین در کنارشان هستند و تلاش میکنند تا به بهترین نحو از آنها محافظت کنند.
۳. حفظ روتینهای روزانه
کودکان در شرایط بحران نیاز به ثبات و روتین دارند. والدین باید سعی کنند زمان خواب، غذا، بازی و مدرسه را حفظ کنند تا کودکان حس ثبات و امنیت داشته باشند. این روتینها به آنها کمک میکند تا به نوعی از تنشهای محیطی بیرونی کاسته شود.
۴. محدود کردن مواجهه با اخبار و اطلاعات ترسناک
والدین باید از مواجهه کودکان با اخبار یا تصاویر ترسناک و خشونتآمیز جلوگیری کنند. اخبار تلویزیونی و شبکههای اجتماعی ممکن است باعث بروز اضطراب و ترس در کودکان شوند. والدین باید در صورتی که کودک سوالاتی در مورد اخبار میپرسد، پاسخهای مناسب و آرامدهنده بدهند.
۵. فعالیتهای آرامشبخش و بازیهای خلاقانه
والدین باید کودکان را تشویق به فعالیتهای آرامشبخش کنند. بازیهای خلاقانه، نقاشی، موسیقی، ورزشهای سبک و بازیهای فکری میتوانند به کاهش استرس کمک کنند. این فعالیتها فرصتی برای ابراز احساسات و احساس آرامش بیشتر فراهم میآورد.
۶. دریافت کمک حرفهای
اگر والدین احساس کنند که کودکشان تحت تاثیر استرس و اضطراب زیاد قرار گرفته است، باید از مشاوره روانشناختی و حمایتهای حرفهای استفاده کنند. مشاوران و روانشناسان میتوانند به کودکان کمک کنند تا احساسات خود را بهتر مدیریت کنند و ابزارهای مقابلهای مفیدی به والدین ارائه دهند.
نتیجهگیری
در شرایط بحرانی و تهدیدات جنگ والدین باید برای محافظت از سلامت روان خود و فرزندانشان از روشهای مختلفی استفاده کنند. حفظ آرامش، برقراری گفتوگوهای سازنده، ایجاد محیط امن و محدود کردن مواجهه با اخبار ترسناک، میتواند به کودکان کمک کند تا در این شرایط اضطرابزا احساس امنیت کنند. این روشها نه تنها به کاهش اضطراب در کودکان کمک میکنند، بلکه سلامت روان والدین را نیز حفظ میکنند و به خانوادهها در مقابله با بحرانهای روانی این دوران کمک مینمایند.
