خانه » کارگروه ها » کودک و نوجوان » سفری ایمن با کودکم
موسسه خانواده سلامت بنیان -ایمن-با-کودک سفری ایمن با کودکم کودک و نوجوان

سفری ایمن با کودکم

مطلب زیر نوشته سرکار خانم احسانی فر از کارشناسان موسسه خانواده سلامت بنیان در حوزه سلامت می باشد:

 

مسافرت به همان اندازه که برای بزرگسالان جذابیت دارد ، برای کودکان نیز دنیایی متفاوت می سازد . بسیاری از والدین از ترس مشکلات تغذیه کودکان در طول سفر خود را ازاین موهبت محروم می کنند . در صورتی که سفر برای پرورش ذهن و سلامت روان کودک بسیار حائز اهمیت است . در این مقاله کوشیده ایم تا با بیان برخی نکات مهم در تغذیه کودکان ، سعی در برطرف کردن نگرانی های والدین داشته باشیم و سفری ایمن با  فرزندانتان به شما هدیه کنیم .

امروزه رفتن به رستوران و خرید غذاهای فست‌فود به یک تفریح تبدیل شده است، تفریحی که در درون خانواده‌ها چند وعده در هفته را شامل می‌شود. اگر دوست دارید در روزهای تعطیل بهاری از هوای پاک و لطیف این فصل لذت ببرید و به پارک بروید، بهتر است با تهیه غذایی سالم در خانه و چند ساندویچ گوشت یا مرغ و سالاد به این مکان‌های تفریحی بروید و علاوه بر لذت بردن از هوای تازه مطمئن باشید که فرزندتان غذای سالمی را هم نوش جان کرده است.

کودکان علاقه زیادی به غذاهای فست‌فود دارند. در کنار تمام این غذاها، نوشابه‌های گازدار نیز معمولاً مورد استفاده قرار می‌گیرند که بسیار برای سلامتی مضر هستند. بهتر است همان طور که ذکر شد از ساندویچ‌های خانگی خوشمزه و در کنار آن دوغ یا آب‌میوه طبیعی برای تغذیه کودکان استفاده شود و این اقلام غذایی جایگزین فست‌فودهای زیانبار کنونی گردند.

مسافرت باعث برهم خوردن نظم برنامه غذایی روزانه می شود و مجبور هستیم در هنگام مسافرت غذاهایی غیر از غذاهای معمول خود را استفاده کنیم. بزرگسالان شاید مشکلی با این موضوع نداشته باشند و راحت‌تر بتوانند خود را تطبیق دهند، اما در مورد کودکان وضع متفاوت است و باید خیلی مراقب تغذیه کودکان در هنگام سفر بود. از آنجا که زمان مصرف وعده‌های غذایی ممکن است به هم بخورد و در زمانی که کودک گرسنه است غذا آماده نباشد، در نتیجه کودک مجبور به مصرف تنقلات شود، بهتر است همیشه مقداری غذای آماده مثل ساندویچ، کوکو یا کتلت همراه داشته باشید تا از ریزه خواری کودک جلوگیری نمایید.
زمان سفر و تغذیه و خواب کودک خود را طوری تنظیم کنید که کودک در آخر سفر گرسنه و خسته نباشد. همیشه یک لیوان آب جوشیده و تمیز با خود همراه داشته باشید. اگر کودکی دارید که شیر خشک مصرف می‌کند، وجود آب جوشیده و تمیز بسیار اهمیت دارد. اگر کودک غذای کمکی می‌خورد، بهتر است غذای او را در شیشه یا ظرف تمیزی بریزید و در آن را ببندید تا حمل آن راحت باشد.

یکی از مشکلاتی که در تعطیلات نوروز پیش می‌آید حذف وعده غذایی مهم و اساسی صبحانه به خصوص برای کودکان است. خوردن صبحانه برای همه اعضای خانواده به خصوص کودکان بسیار مهم است و پدران و مادران عزیز باید به این وعده غذایی اهمیت ویژه‌ای بدهند. انرژی و مواد مغذی مصرف شده در این وعده می‌تواند باعث افزایش تحرک و فعالیت بدنی و نشاط و شادابی کودکان گردد. داشتن صبحانه کامل و مناسب مستلزم رعایت ضوابطی در منزل است. مادران و پدران عزیز باید زمان خوردن شام و خواب شبانه را طوری تنظیم نمایند که بچه‌ها بتوانند صبح به موقع و با کمال میل صبحانه بخورند. ضمناً صرف صبحانه همراه با خانواده به افزایش اشتهای کودکان کمک می‌کند. پس بهتر است صبحانه در محیطی با صفا و آرامش‌بخش با حضور افراد خانواده صرف شود. صبحانه کامل می‌تواند شامل شیر، عسل، نان سبوس‌دار، پنیر، گردو، آب میوه و سبزیجات و تخم‌مرغ باشد.

موسسه خانواده سلامت بنیان -ایمن-2-300x200 سفری ایمن با کودکم کودک و نوجوان

برای دوری از مشکلات احتمالی ناشی از خوردن غذاهای گوناگون بهتر است:

  • در مورد غذا و تغذیه در سفر برنامه ریزی کنید
  • با برنامه ای شما می توانید بعضی از غذاهای کم انرژی و سبک را بین وعده هایی که غذا مفصل تر و پر انرژی تر است قرار دهید همچنین اگر فرصت تهیه غذای شما محدود است می توانید غذاهایی را در فهرست برنامه غذایی قرار دهید که سریع آماده می شوند.
  • قبل از سفر از خوردن غذاهای پرچرب و سنگین باید پرهیز نمود چرا که سبب دل‌پیچه و حالت تهوع در مسیر سفر می‌شود.
  • هنگام سفر، از قبول هر نوع ماده غذایی از افراد ناشناس خودداری کرد.
  • از خریداری مواد غذایی در کنار جاده پرهیز کنید، چرا که این مواد غذایی معمولا مدت زمان زیادی را در خارج از یخچال مانده‌اند، اغلب فله‌ای بوده و از کیفیت آنها اطلاع کافی ندارید.
  • در سفر به مناطق محلی و روستاها، از خوردن شیر تازه دوشیده شده از دام، یا بستنی و پنیر محلی و کلا محصولات لبنی تازه خودداری کنید و فکر نکنید که چون غذاهای روستایی، طبیعی اند، پس سالم هم هستند، زیرا ممکن است شما را در معرض خطر ابتلا به بیماری‌هایی نظیر تب مالت قرار دهد
  • حتماً هنگام خرید هر نوع ماده غذایی بسته‌بندی‌شده بین راهی به تاریخ مصرف آن توجه و از خرید یا مصرف مواد غذایی تاریخ‌گذشته خودداری شود.
  • مواد حاوی پروتئین، فساد پذیری بالایی دارند، بنابراین گوشت، مرغ، ماهی و تخم‌‏مرغ را فقط از مراکز مجاز که زیر نظر سازمان دامپزشکی کشور هستندتهیه کنید
  • خوردن سوسیس، کالباس و کنسروهای مواد غذایی آماده را باید به حداقل رساندو اگر از غذاهای کنسرو شده استفاده می‌کنید حتما 20 دقیقه قبل از مصرف آن‌ها را بجوشانید. در مورد غذاهای کنسرو شده مراقب باشید که قوطی‌ها برآمده یا فرورفته نباشند و نشتی یا شکستگی نداشته باشند.
  • غذاهای سفر را تا حدامکان، خودتان تهیه کنید.
  • از مصرف سالاد و سبزی‌جات در رستوران‌ها پرهیز کنید
  • ظروف و وسایل پخت و پز را درون نایلون‌های تمیز و دربسته نگه‌داری کنید تا در طول سفر آلوده نشوند.
  • ظرف‌های غذا را در آب رودخانه نشویید چراکه آلودگی را بیشتر می‌کند
  • در هنگام توقف برای صرف غذا، غذا را به طور کامل حرارت دهید، زیرا در زمان نگه‌داری غذا در سفر( فاصله بین خوردن و صرف غذا) میکروب‌ها در مواد غذایی رشد می‌کنند. پس غذا را در حد داغ شدن حرارت دهید تا کاملا میکروب‌های آن از بین بروند .– غذاهای داغ را بیش از یک ساعت نمی‌توان نگه داشت بنابراین سعی کنیم آنها را زود مصرف کنیم. اگر هم می‌دانیم که مدت طولانی را باید از غذای گرم محافظت کنیم، می‌توانیم ظرف آن را درون پتو یا روزنامه بپیچانیم تا دمای آن زود از بین نرود.
  • خوردن لیموی تازه همراه غذا فراموش نشود. زیرا لیموی تازه می‌تواند میکروب‌های مواد غذایی را از بین ببرد.
  • نوع غذا در طول سفر مهم است. چون رطوبت زیاد محل مناسبی برای تکثیر میکروب است پس بهتر است غذاهای نیمه مرطوب مانند عدس پلو، لوبیا پلو و ماکارونی را انتخاب کنید.
  • در فصول گرم مواد غذایی بیشتر در معرض فساد قرار می‌گیرند.
  • اگر از مواد غذایی گوشتی و یا موادی که احتیاج به سرمای زیاد دارند استفاده می‌کنید حتماً از یخدان استفاده شودیخدان باید از یخ پُر شود. گوشت و سایر مواد گوشتی محل مناسبی برای رشد باکتری‌ها و میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا به حساب می‌آیند بنابراین قبل از اینکه یخ آنها به کلی آب شود باید مصرف شوند.
  • پس از رسیدن به مقصد اگر فریزر و یخچال در دسترس است مواد لبنی و گوشتی باید سریعاً به آن منتقل شود.
  • از خوردن گوشت و ماهی نیمه‌پخته پرهیزکنید، زیرا غذاهایی که کامل پخته شده‌اند از غذاهای نیمه‌پخته بهتر و سالم‌تر هستند.
  • با توجه به‌ مدت تعطیلات و احتمالاً تعجیل در ساعت حرکت، ممکن است در تهیه غذا کوتاهی شود، اما هر چقدر هم عجله داشتید، سعی کنید غذا را به شکل کامل بپزید،
  • هرگز غذاهای پخته شده را بیش از دو ساعت در دمای محیط رها نکنید و اگر هوای اتاق گرم است، بیش از یک ساعت نگه ندارید.
  • مهم ترین نکته برای پیشگیری از مسمومیت غذایی، پختن غذا و خوردن آن در همان روز است.
  • همچنین غذاهایی را که بیش از سه روز، حتی در یخچال، باقی‌ مانده‌اند را مصرف نکنید
  • خشکبار حاوی مقدار زیادی کالری و پروتئین و خوردن آنها در سفر مجاز است. البته در خوردن آنها به مقدار زیاد خودداری شود .
  • در سفر باید از غذاهای آب‌پز با حجم کم استفاده شود.
  • از خوردن چیپس، پفک و مواد حاوی ترکیبات شیمیایی رنگی تا حد امکان خودداری شود.
  • از خوردن میان وعده‌های بین راهی مثل لواشک‌های محلی، فلافل، سمبوسه و پیراشکی به ‌دلیل عدم‌ نظارت بهداشتی خودداری کنید.
  • از خوردن تخم مرغ نیم پز (عسلی) نیز به ‌طور جدی بپرهیزید.
  • در مورد کباب‌ها هم این تفکر عامه اشتباه است که می گویند چون گوشت روی شعله مستقیم قرار گرفته، بنابراین قسمت درونی آن پخته است، چرا که بارها دیده شده که قسمت رویی (سطح) کباب به حالت سوخته درآمده، اما درون آن همچنان نپخته مانده است.– زمانی که در بیرون از منزل کباب می ‌پزید، از ظروف تمیز برای کباب‌های پخته استفاده کنید و هیچ وقت از ظروفی که در آنها گوشت خام قرار داشته و هنوز شسته نشده است، برای قرار دادن کباب‌های پخته استفاده نکنید.
  • هنگام استفاده از غذاهای محلی یا برای یافتن رستوران‌های معتبر در شهرستان‌ها، ازافراد بومی راهنمایی بخواهید، زیرا استفاده ازغذاهای محلی، نیاز به شناخت کیفیت آن دارد. به ‌عنوان مثال، اگر به استان‌های شمالی کشور سفر می ‌کنید، هنگام خوردن ماهی و… از افراد بومی راهنمایی بخواهید.
  • برای ارزیابی سطح بهداشت دررستورانها  باید به وضعیت دستشویی‌ها، لباس کارگران ،نظافت میزها، حضور مگس و سایر حشرات، وسایل صرف غذا مانند چنگال، قاشق، لیوان، پارچ آب و غیره توجه کنید.– همچنین در رستورانه وغذا خوری های بین راهی  برای تشخیص سالم بودن غذا، باید از حواس خود استفاده کنید، مانند استفاده از حس بینایی برای تشخیص رنگ و کیفیت غذا، حس بویایی برای بوی غذا و حس چشایی برای طعم غذا!
  • تا حد امکان از خوردن انواع خورش‌، کباب کوبیده، سالاد الویه و همبرگر خودداری کنید، زیرا خورش‌ از جمله غذاهایی هستند که می ‌توان آن را چندین بار گرم کرد و ماندگی آن به سختی قابل تشخیص است. از مصرف کباب کوبیده و همبرگر به‌ دلیل عدم ‌اطلاع از کیفیت گوشت و ماندگی چند روزه گوشت چرخ شده و به کار بردن موادی مانند خرده نان، ادویه جات و … در تهیه آنها، باید خودداری کنید.
  • اگر در رستوران ها بین راهی لیوان یا ظروف یک‌بار مصرف دیگر در اختیارتان قرار گرفت پس از مصرف آنها را با فشار دست بشکنید تا امکان استفاده مجددش برای سودجویان وجود نداشته باشد.
  • چنانچه به مناطق کوهستانی مسافرت می‌ کنید، از خوردن قارچ به ‌طور جدی خودداری کنید.
  • شما همیشه نمی‌توانید غذاهای مسموم را از طریق بو و مزه ناخوشایندشان تشخیص دهید و در برخی موارد این غذاها بو یا مزه بدی ندارند اما ممکن است باعث 24 ساعت مسمومیت و در مواردی حتی مرگ مصرف‌کننده شوند. به همین دلیل، غذاهایی که بیش از 3 روز در یخچال باقی مانده‌اند و غذاهای پخته شده‌ای که بیش از 2 ساعت در هوای معتدل یا بیش از یک ساعت در هوای گرم باقی مانده‌اند را مصرف نکنید.
  • آشامیدن آب فراموش نشود چرا که شوق سفر گاهی ممکن است شما را از خوردن آب غافل کند. بهتر است بدانیم که خوردن آب در سفر، حتی اگر تشنه نباشیم از بروز یبوست جلوگیری می‌کند. بی‌تحرکی و نشستن به مدت طولانی در ماشین باعث بروز این عارضه می‌شود.
  • اگر در کنار جوی آبی توقف کرده‌اید تا غذا را در آن جا میل کنید، به هیچ وجه به فکر استفاده از آب جوی نیفتید.
  • مصرف آب‌‏ رودخانه ها، چشمه‌ها و دریاچه‌ها به هیچ وجه توصیه نمی ‌شود.– در مواردی هم که به سلامت آب مشکوک هستید یا می خواهید برای کودکان غذا تهیه کنید، جوشاندن آب به ‌مدت 5 دقیقه یا استفاده از قرص‌‏های هالوژن(ماده ی ضد عفونی کننده آب) طبق دستورالعمل آن، به سالم سازی آب کمک می‌ کند.– مصرف آب آلوده نه تنها ممکن است باعث مسمومیت شود، بلکه امراض دیگری را مانند تب تیفوئید، اسهال، بیماری‌های ویروسی مثل هپاتیت A و B، فلج‌اطفال و حتی وبا موجب می‌شود.
  • یخ را از مراکز مطمئن تهیه کرده و از مصرف یخ‌‏هایی که در شرایط غیر بهداشتی و روی زمین نگهداری یا خرد می‌‏ شوند، خودداری کنید.
  • خوردن چای و قند می‌تواند آرام‌بخش و در حفظ روحیه و انرژی مؤثر باشد. البته فراموش نشود که در خوردن آنها نباید زیاده‌روی کرد.
  • هنگام خوردن میوه‌ها پوست آنها را بگیریم زیرا ممکن است پوست آنها آلوده به میکروب شده باشد و امکان شستن آنها برایمان مقدور نباشد.
  • بهترین میوه‌هایی که برای مسافرت می ‌‏توان همراه داشت، میوه‌هایی مانند موز، سیب و پرتقال هستند که برای مصرف باید پوست آنها کنده شود

امید است با به کارگیری توصیه های فوق سفری شاد و ایمن در کنار یکدیگر داشته و لحظاتی مفرح و به یاد ماندنی ،به کودکانمان هدیه دهیم .

موسسه خانواده سلامت بنیان -ایمن-1-300x201 سفری ایمن با کودکم کودک و نوجوان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *