ازدواج و خانواده

بایسته های حقوقی خانواده ی سلامت بنیان(۳) شروط ضمن عقد

متن زیر سومین قسمت از مجموعه بایسته های حقوقی خانواده سلامت بنیان است که به قلم  حجه الاسلام والمسلمین محمد معصوم زاده به رشته تحریر درآمده است:

در نوشته های قبل گفتیم که برای نیل به یک خانواده ی سلامت بنیان ، جلوگیری از وقوع طلاق ، یک ارزش است حتی اگر انتخاب راههای جایگزین باعث جلوگیری از آن شده باشد.

چرا که برای سلامت بنیان شدن یک خانواده ، لازم است خانواده ای اساساً وجود داشته باشد تا بتوان در مورد سلامت آن قضاوت کرد.

منطق ما این است : شاید در خانواده ی سالم ، اختلاف باشد اما طلاق نمی تواند باشد. چرا که اصلا خانواده ای نمانده که بخواهد سالم باشد.

با این دیدگاه ، لازم است تا روشهایی جایگزین ، غیر از طلاق ، برای تحکیم منافع خود بیابیم.

گاه ، این روشها قابل توصیه و تبلیغ نیستند اما فقط از طلاق بهتر.

چند جایگزین برای طلاق را در هفته های قبل بررسی نمودیم. اکنون مناسب است با شروط ضمن عقد آشنا شویم.

هر فردی در هنگام انعقاد هر عقدی ، مثلا اجاره ، بیع ، رهن ، مصالحه ، ازدواج و…، می تواند شروطی را که خود می خواهد، ضمن آن عقد مطرح نماید .

لازم است:

 این شروط ، با “مقتضای آن عقد در تضاد نباشند” و “امکانپذیر” باشند و “شروطی مشروع” باشند.

پس بعنوان مثال نمی توان منزلی را اجاره کرد ، با این شرط که صاحبخانه اجازه ی تهیه ی مواد مخدر یا شرابخواری بدهد.

در ازدواج نیز ، برای تامین حقوق زوجین ، می توان شروطی گذاشت. البته گاهی پذیرش شتابزده ی این شروط ، می تواند کار را بدتر هم بکند. لذا قبل از پذیرش هر شرطی اکیدا توصیه می شود :

۱ با یک مشاور حقوقی مشورت گردد.

۲ همچنین از امکان برآورده کردن آن شرط اطمینان حاصل شود.

۳ پیش بینی شرایط استثنائی و اینکه در صورت ناتوانی از اجرای شرط در آینده ، چه تکلیفی متوجه طرف مقابل باشد نیز انجام شود.

شایان ذکر است : شرط ، گاهی شرط فعل است ، گاه شرط صفت و گاهی شرط نتیجه.

اما بهرحال و در هریک از حالات بکار بردن هر شرطی ، مهریه ی زوجه به قوت خودش باقی می ماند .

لذا شروط ضمن عقد غالبا توسط خانمها مطرح می شود و غالبا جهت تضمین حقوق عروس مطرح می گردد.

البته اگر در تدوین شروط ضمن عقد ، کلماتی بکار رود ، مبنی بر این مضمون که زوجه در صورت رعایت نکردن فلان شرط، به بخشش مهریه اش به داماد اقدام خواهد کرد ، در این صورت شروط ضمن عقد می تواند برای داماد نیز اثر حقوقی داشته باشد.

در غیر اینصورت ، عدم مراعات شروط از ناحیه ی زوجه ، معمولا تاثیر حقوقی مهمی برای داماد ندارد و در خیلی موارد فقط مانند یک خلف وعده بوده و از جنبه ی اخلاقی قابل بررسی است.

بهر روی ، اغلب شروطی که در ضمن عقد ازدواج مطرح می شوند از قرار زیر است :

شرط اشتغال : که در آن ، عروس ، داماد را متعهد می سازد تا مانع اختیار نمودن هرگونه شغلی که عروس بخواهد نشود ، در غیر اینصورت زوجه مختار خواهد بود تا طلاق جاری سازد.

شرط تحصیل: که بهمین منوال ، زوجه داماد را متعهد می سازد تا مانع از ادامه تحصیل وی در هر رشته ای که بخواهد نشود.

چنانچه داماد ، مشکلی با تحصیل همسر ندارد ، می تواند این شرط را بپذیرد و شرط مناسبی خواهد بود.

شرط اجازه خروج از کشور : زن معمولا برای تهیه ی گذرنامه ، اخذ رضایت همسر را لازم دارد. البته گذرنامه پنج سال اعتبار داد و پس از اخذ یکبار گذرنامه ، معمولا برای خروج دوباره از کشور ، به اخذ مجدد رضایت اقدام نمی شود . ضمن اینکه اخیرا با برخی اقدامات قضایی و بدون نیاز به جلب اذن شوهر نیز خروج از کشور رخ داده.

اما با این حال برای اطمینان خاطر و شفافیت بیشتر ، برخی زنان قبل از ازدواج ، این مساله را در قالب شرط ضمن عقد ، روشن می کنند.

این شرط ، چنانچه با آگاهی طرفین انجام گردد از برخی مشکلات بعدی خواهد کاست و از این حیث ، اقدام خوبی است.

شرط وکالت زن در طلاق : زن بطور مطلق اجازه خواهد یافت هر زمان که خواست بدون هیچ محدودیتی ، امر طلاق را اجرا سازد. این شرط بدون بذل مهریه ، شرط خوبی نیست و عمدتا تبعات منفی زیادی به دنبال داشته. حتی گاهی عاملی مشوق، برای اجرای سریعتر طلاق بوده.

غیر از موارد بالا ، شروط فراوان دیگری نیز وجود دارد که متناسب با انتخاب و توافق زوج و زوجه قابل طرح است شروطی که اشاره به مواردی مثل  حق انتخاب مسکن ، شهر محل اقامت ، دیدار با اقوام ، حضانت طفل ، انتخاب اسم کودک ، پرداخت حق الزحمه به زوجه ، تعیین کیفیت کار در منزل و … دارد.

شروط ضمن عقد اگر درست و آگاهانه تدوین شده و با رضایت قلبی طرفین مورد پذیرش قرار گیرد ، می تواند تا حدودی امنیت آتیه ی زوجه را باعث گردد. دراین حالت زوجه می تواند مهریه ی کمتری اختیار کند و این شروط ، جبرانگر مهریه ی پایینتر خواهند شد. مجموعه ی این فرایند، البته چنانچه با آگاهی کامل ، رضایت طرفین و حضور مشاور حقوقی کارآزموده و منصف باشد ، می تواند باعث کاهش برخی طلاقها شود و نیز موجب تشکیل برخی خانواده هایی باشد که بدلیل ترس از ناتوانی پرداخت مهریه ی سنگین ، می رفت تا تشکیل نشوند… .

دکتر شیخ

دکتر علی شیخ الاسلامی پزشک عمومی فارغ التحصیل دانشگاه تهران و دکترای روانشناسی دارند. ایشان بعنوان مشاور خانواده و ازدواج و درمانگر مشکلات و اختلالات جنسی از سال 1386 فعالیت دارند. سایت www.doctorsheikh.com سایت شخصی ایشان می باشد که در آن به آموزش مسایل جنسی و پاسخ به سوالات جنسی می پردازند.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا